.

Nieuw licht op de zaak

2 maart 2015

Gemeente Haarlemmermeer verdient investering binnen één jaar terug

Door Bart van Gageldonk
Licht; we denken er niet zo veel over na. Het moet het doen en je wilt er eigenlijk niet te veel last van hebben. Het is echter een van de meest gemakkelijke posten waar je veel op kunt besparen en waarvan je de CO2-uitstoot drastisch kunt verminderen. Niet voor niets kwam de stichting Natuur en Milieu met de campagne ‘Nieuw licht op de zaak.’

light-barsBedrijven en kantoren in Nederland laten jaarlijks 725 miljoen euro op de plank liggen doordat ze hun onzuinige ouderwetse TL-lampen niet vervangen door zuinigere exemplaren. Zij stoten onnodig veel CO2 uit, vergelijkbaar met de jaarlijkse uitstoot van bijna één miljoen auto’s. In Nederlandse bedrijfsgebouwen hangen naar schatting nog 25 miljoen ouderwetse Tl-lichtbakken met gemiddeld twee lampen. Deze verlichting is eenvoudig te vervangen door de laatste generatie energiezuinige TL-lampen die veertig procent zuiniger zijn.

Vooral grote kantoren, zorginstellingen en parkeergarages gebruiken veel licht. De besparingsmogelijkheden zijn enorm. Zo liet de RAI haar armaturen aanpassen en verving 13.000 oude Tl-lampen. Ze bespaart nu jaarlijks 150.000 euro, verminderde de CO2-uitstoot met 1.000 ton en heeft de investering binnen vier jaar terug verdiend. Het ministerie van Infrastructuur & Milieu verdient de investering zelfs in 2,5 jaar terug. Een Nijmeegse parkeergarage, het Eindhovense stadhuis, het Haags Gemeentemuseum; ze pasten hun verlichting aan en besparen nu elk jaar tienduizenden euro’s.

Ook de Gemeente Haarlemmermeer heeft ervoor gekozen om de Tl-armaturen te laten renoveren. Een flink project. Maar zeker de moeite waard en in de praktijk goed uitvoerbaar. Piet Liefting, clustermanager Facility Management en Lies Horikx, adviseur Cluster Facility Management van de Gemeente Haarlemmermeer vertellen over hun ervaringen bij het renoveren van bestaande armaturen in het stadshuis.

Kostenbesparing
‘De wens om de oude verlichting aan te pakken was vooral gebaseerd op kostenbesparing’, aldus Liefting. ‘Ons Raadhuis is ruim dertig jaar oud en op sommige punten verouderd. Op dit moment is het onduidelijk of we gaan verbouwen, herbouwen of verhuizen. Dat is een overweging die de raad de komende maanden gaat maken. Wij hebben dus gekeken naar zaken die zich snel terugverdienen. Het besparen op licht door de renovatie van de armaturen was op korte termijn rendabel. Het aanpassen van de in totaal 2179 lichtbakken gaat zich naar verwachting binnen tweeënhalf jaar terugverdienen.’

Projectleider Horikx vult aan: ‘We hebben allerlei verschillende armaturen in het Raadhuis. Greenfox hield een schouw waarin zij de situatie in kaart brachten en op basis waarvan ze een voorstel gedaan hebben. Daarbij is ook gekeken naar het aantal uren dat het licht brandt in de verschillende ruimtes. Als een lamp maar zelden aan staat, heeft het niet zoveel zin deze te renoveren. Het totale plaatje was positief.’ Het is deze korte terugverdientijd en de vermindering van de CO2-uitstoot met veertig procent, die maken dat stichting Natuur en Milieu de campagne ‘Nieuw licht op de zaak’ is gestart. Directeur Campagnes Olof van der Gaag legt uit: ‘Het aanpassen van Tl-armaturen voor de energiezuinige t5-verlichting is een eenvoudige maatregel met een groot effect die zich snel terug verdient. Het renoveren van een armatuur kost gemiddeld 55 euro en levert jaarlijks gemiddeld 25 euro op. We willen het komende jaar 100.000 lichtbakken vervangen. Het is gelukkig niet nodig om alle oude armaturen naar de schroothoop af te voeren. Wel is er een aanpassing nodig. Samen met het uiten indraaien van de nieuwe lampen is dit een arbeidsintensieve operatie. Om dit voor elkaar te krijgen werkt Natuur & Milieu samen met de sociale onderneming GreenFox.’

Social return
Het renoveren van verlichting doet GreenFox in samenwerking met ruim twintig sociale werkplaatsen in 25 gemeenten en dat aantal breidt zich nog uit. Door werk passend te maken voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, benutten zij hun specifieke kwaliteiten optimaal. Werknemers worden lokaal opgeleid door GreenFox.Na het behalen van het benodigde certificaat voeren ze vervolgens de werkzaamheden, onder begeleiding van een erkend installateur, op de locatie zelf uit. Het komt de werkgelegenheid voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt dus ten goede. Was dit voor de Gemeente Haarlemmermeer een doorslaggevend argument?

Liefting: ‘Het is natuurlijk een mooi verhaal en prima aanpak. Maar uiteindelijk staan kwaliteit en prijs voorop. We hebben het project gewoon aanbesteed en ze kwamen het beste uit de bus.’ Lies Horikx: ‘Om de werkwijze mee te maken en het resultaat van tevoren goed in te kunnen schatten, hebben we een proefopstelling gemaakt. We hebben een kamer van het cluster Facility Management laten aanpassen om zelf te kunnen ondervinden hoe deze renovatie in zijn werk gaat, hoe het werk wordt uitgevoerd en wat het uiteindelijk oplevert. We hebben de opstelling twee weken laten draaien en alles doorgemeten. Het resultaat was voldoende en dan is de social-returnfactor een groot pluspunt.’

Gedegen voorbereiding
In de praktijk was het niet veel anders dan een regulier project volgens Liefting: ‘Voor ons zat vooral een hoop werk in de interne communicatie en planning.’ ‘Met name de planning was een belangrijke puzzel’, vertelt Horikx.‘We hebben als gemeente te maken met verschillende stakeholders: burgemeester, wethouders, raadsleden, ambtenaren en de bezoekers van het Raadhuis en openbare vergaderruimtes. Al snel werd duidelijk dat het zomerreces de beste periode was om de werkzaamheden uit te laten voeren en dat de openbare ruimtes het beste buiten de openingstijden aangepakt konden worden. Zo konden alle werkzaamheden doorgaan en hadden de burgers zo min mogelijk last.

‘Het is belangrijk om met al deze betrokkenen goed af te stemmen. Dat is voor de installateurs wel zo prettig. Het zorgt ook voor het draagvlak.’ Clustermanager Liefting benadrukt: ‘Het ijkpunt voor mij is of ik klachten krijg. Als er geen klachten bij mij komen gaat het goed. Ik heb geen klachten gehad vanuit de organisatie. GreenFox was twee maanden met één team van vier tot zes personen met de renovatie bezig. Ze waren, enthousiast, gedreven, geconcentreerd èn trots op hun werk.’
De Gemeente Haarlemmermeer bespaart nu jaarlijks circa 52.000 euro op de kosten voor verlichting en heeft de CO2-uitstoot gereduceerd met 144.000 kilogram. ‘Klinkende cijfers’ volgens Van der Gaag. ‘De resultaten spreken voor zich We roepen bedrijven dan ook op om deel te nemen. Samen kunnen we het verschil maken, oud licht kost simpelweg te veel. “Nieuw licht op de zaak” maakt verlichting groener, goedkoper en is ook nog eens sociaal.’

Liefting raadt het, afhankelijk van de specifieke situatie, iedere organisatie aan. Zelfs als het gaat om een gehuurd pand: ‘Als je een oud kantoor hebt is het zeker de moeite waard. Het laat zich bijna niet sneller terugverdienen, ook in vergelijking met andere oplossingen als hele nieuwe armaturen. De renovatie van de armaturen is een project dat we ook gedaan zouden hebben als we zouden huren. Lampen moeten toch vervangen worden en de besparing is hoog, ook als je huurt.’

Ook op een sociale manier besparen op energiekosten?
Gratis verlichtingsscan aanvragen bij GreenFox »